سکته مغزیمغز و اعصابمقالات علمی

سکته مغزی چیست؟ بررسی علت، علائم و روش‌های درمان سکته مغزی

انواع سکته مغزی را بشناسید

سکته مغزی عارضه‌ای بسیار جدی و مرگبار است که در اثر اختلال خون‌رسانی به قسمتی از بافت مغز اتفاق می‌افتد. علت اصلی سکته مغزی انسداد رگ در مغز به وسیله یک لخته خون و یا پارگی یکی از عروق تغذیه‌کننده آن قسمت از بافت مغز است. در این مقاله به بررسی علت، علائم و انواع سکته‌های مغزی می‌پردازیم و درباره راه‌های درمان سکته مغزی و توانبخشی بیماران سکته مغزی صحبت می‌کنیم.

سکته مغزی چیست؟

سکته مغزی (Stroke) زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخشی از مغز دچار اختلال یا توقف شود. در نتیجه، این بخش از مغز نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را حفظ کند. سکته مغزی گاهی اوقات با نام‌های حمله مغزی، ایست مغزی یا حادثه مغزی-عروقی (Cerebral Vascular Accident یا CVA) نیز یاد می‌شود.

سکته مغزی دومین علت مرگ‌ومیر در جهان است و یک فوریت پزشکی محسوب می‌شود. در صورت مشاهده علائم هشدار سکته مغزی در خود یا اطرافیان، باید بدون تاخیر با اورژانس تماس بگیرید. هرچه بیمار سریع‌تر به مراکز درمانی منتقل شود، احتمال موفقیت درمان و کاهش عوارض ناشی از سکته مغزی بیشتر خواهد بود.

دنبال راهکار درمانی هستید؟

فیزیوتراپی بهروزی با ارائه برنامه‌های درمانی و استفاده از جدیدترین و پیشرفته‌ترین تجهیزات روز دنیا به شما کمک می‌کند تا هر چه سریعتر سلامتی خود را به دست آورید.

برای دریافت نوبت ویزیت با شماره ۲۶۷۶۵۱۲۲(۰۲۱) تماس بگیرید.

علائم قبل از سکته مغزی
چگونه بفهمیم سکته مغزی کردیم؟

انواع سکته مغزی

به‌طور کلی، سکته مغزی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: سکته مغزی ایسکمیک و سکته مغزی هموراژیک. سکته ایسکمیک زمانی رخ می‌دهد که یک شریان در مغز مسدود شود، در حالی که سکته هموراژیک بر اثر نشت یا پارگی یک رگ خونی در مغز ایجاد می‌شود.

برخی افراد همچنین ممکن است دچار حمله ایسکمیک گذرا (TIA) یا سکته مغزی خفیف شوند که نوعی اختلال موقتی در جریان خون مغز است. این اختلال ممکن است تا پنج دقیقه طول بکشد. برخلاف سکته مغزی، حمله ایسکمی گذرا علائم پایدار ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند هشداری برای خطر سکته مغزی در آینده باشد.

انواع سکته مغزی
تفاوت سکته مغزی ایسکمیک و هموراژیک

سکته مغزی ایسکمیک

سکته مغزی ایسکمیک یا سکته مغزی انسدادی زمانی اتفاق می‌افتد که یک رگ خونی که وظیفه تامین اکسیژن و مواد مغذی به مغز را بر عهده دارد، مسدود شود و باعث اختلال در جریان خون به بخشی از مغز شود. در نتیجه، سلول‌ها و بافت‌های مغز به دلیل کمبود اکسیژن و مواد مغذی شروع به مردن می‌کنند. بیش از ۸۵ درصد از سکته‌های مغزی از نوع ایسکمیک است.

سکته مغزی ایسکمیک به دو نوع سکته‌های ترومبوتیک و سکته‌های آمبولیک تقسیم می‌شود. سکته‌های ترومبوتیک توسط لخته خونی ایجاد می‌شوند که در رگ‌های خونی داخل مغز تشکیل شده است. سکته‌های آمبولیک توسط لخته خون یا بقایای پلاک تشکیل شده در جای دیگری از بدن ایجاد می‌شوند و سپس از طریق جریان خون به یکی از رگ‌های خونی مغز منتقل می‌شوند.

شایع‌ترین علت سکته مغزی چیست؟
شایع‌ترین علت سکته مغزی چیست؟

سکته مغزی هموراژیک

سکته مغزی هموراژیک یا سکته مغزی خون‌ریزی دهنده زمانی رخ می‌دهد که یک رگ خونی که وظیفه تامین مغز را برعهده دارد، پاره شود و خون‌ریزی کند. در اثر پارگی این رگ، خون‌ریزی مغزی اتفاف می‌افتد و درنتیجه سلول‌ها و بافت‌های مغز، اکسیژن و مواد مغذی دریافت نمی‌کنند.

عوامل موثر در بروز سکته مغزی هموراژیک شامل موارد زیر هستند:

  • فشار خون بالا که به‌درستی کنترل نشده باشد
  • مصرف بیش‌ازحد داروهای رقیق‌کننده خون
  • آنوریسم (برآمدگی در نقاط ضعیف دیواره عروق خونی)
  • آسیب به سر، مانند ضربه ناشی از تصادف رانندگی
  • آنژیوپاتی آمیلوئید مغزی (رسوب پروتئین در دیواره عروق خونی که باعث ضعف دیواره عروق می‌شود)
  • سکته مغزی ایسکمیک که به خونریزی مغزی منجر شود

معمولا خطر سکته‌های مغزی خونریزی دهنده جدی‌تر از سکته‌های مغزی ایسکمیک است. ۳۰ تا ۵۰ درصد از افرادی که دچار این نوع سکته مغزی می‌شوند، فوت می‌کنند. درمان سکته مغزی هموراژیک شامل تلاش برای توقف یا جلوگیری از خونریزی به درون بافت مغز است.

علت سکته مغزی چیست؟

هر فردی در هر سنی می‌تواند دچار سکته مغزی شود. اگرچه سکته مغزی در سالمندان شایع‌تر است، اما حتی کودکان و جوانان نیز ممکن است دچار این عارضه خطرناک شوند. برای کمک به جلوگیری از سکته مغزی، لازم است در مورد دلایل و عوامل خطری که احتمال ابتلا به سکته مغزی افزایش می‌دهند، اطلاعات کافی کسب کرد.

مهمترین علل بروز سکته مغزی شامل موارد زیر است:

  • فشار خون بالا
  • بیماری‌های قلبی
  • دیابت
  • مصرف دخانیات (سیگار و قلیون)
  • مصرف بیش از حد الکل
  • اضافه وزن
  • قرص‌های ضد بارداری
  • سردردهای میگرنی مکرر
  • مصرف برخی داروها مانند داروهای رقیق‌کننده خون
  • سابقه حمله ایسکمی گذرا (سکته مغزی خفیف)
  • سابقه خانوادگی سکته مغزی
  • تعداد بالای گلبول‌های قرمز خون
  • کلسترول و چربی خون بالا
  • افزایش سن

سکته مغزی چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟

علائم سکته مغزی بسته به ناحیه‌ای از مغز که تحت تاثیر قرار گرفته است، می‌توانند متفاوت باشند. نکته قابل توجه این است که این علائم به‌صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند.

اگر شما یا فرد دیگری مشکوک به سکته مغزی هستید، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. حتی اگر علائم تا رسیدن آمبولانس برطرف شوند، همچنان مراجعه به بیمارستان برای ارزیابی و اقدامات لازم ضروری است.

در صورتی که علائم سکته مغزی به‌سرعت و در کمتر از ۲۴ ساعت از بین بروند، ممکن است فرد دچار حمله ایسکمیک گذرا (TIA) شده باشد. بااین‌حال، این وضعیت نیز یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود و باید برای کاهش خطر سکته مغزی در آینده تحت درمان قرار گیرد.

برخی از شایع‌ترین علائم و نشانه‌های سکته مغزی عبارت‌اند از:

  • مشکل در صحبت کردن یا از دست دادن کامل قدرت تکام
  • تاری دید یا دوبینی
  • سرگیجه
  • سردرد (معمولا ناگهانی و شدید)
  • لمس شدن و افتادن یک طرف صورت
  • از دست دادن هماهنگی اعضای بدن
  • از دست دادن حافظه
  • نوسانات خلقی یا تغییرات ناگهانی شخصیت
  • حالت تهوع و استفراغ
  • سفتی گردن
  • از حال رفتن یا غش کردن
  • تشنج
  • صحبت کردن به صورت نامرتب
مهمترین علائم سکته مغزی
سکته مغزی چه علائمی دارد؟

عوارض بعد از سکته مغزی

سکته مغزی ممکن است منجر به ناتوانی موقت یا دائمی شود. شدت و نوع عوارض سکته مغزی به مدت زمانی که مغز دچار کمبود خون‌رسانی بوده و ناحیه‌ای از مغز که تحت تاثیر قرار گرفته است، بستگی دارد.

معمولا سکته مغزی یک طرف بدن را فلج می‌کند که این فلج در سمت مخالف ناحیه آسیب‌دیده مغز رخ می‌دهد. علاوه بر این، بیمار ممکن است با عوارضی مانند اختلال در بلع، مشکلات حسی، تغییرات روانی و عاطفی و اختلالات شناختی مواجه شود.

برخی بیماران پس از گذشت زمان، تا حد زیادی استقلال خود را بازیابی می‌کنند، اما متاسفانه بسیاری از آن‌ها هرگز به‌طور کامل بهبود نمی‌یابند. این افراد ناچارند سبک زندگی خود را تغییر دهند و در برخی موارد تا حدی به اطرافیان وابسته شوند.

برخی از مهمترین عوارض و اثراب پس از سکته مغزی شامل موارد زیر است:

  • فلج یا ضعف یک طرف بدن که باعث از دست دادن کنترل بر عضلات صورت، دست یا پا شده و می‌تواند توانایی راه رفتن، حفظ تعادل و انجام حرکات دقیق را مختل کند.
  • مشکل در صحبت کردن که تحت عنوان آفازی شناخته می‌شود. این وضعیت ممکن است باعث کاهش قدرت تکلم، لکنت زبان و دشواری در درک گفتار و بیان کلمات شود.
  • مشکل در بلع یا دیسفاژی بعد از سکته مغزی بسیار شایع است و گاهی منجر به ورود ناخواسته غذا یا مایعات به ریه می‌شود و خطر عفونت یا آب آوردن ریه را افزایش می‌دهد.
  • اختلالات حافظه که ممکن است باعث شود فرد در به‌خاطر سپردن اطلاعات جدید، یادگیری مهارت‌های تازه و به‌یادآوردن نام‌ها و کلمات دچار مشکل شود.
  • مشکلات روده و مثانه که شامل عفونت‌های مجاری ادراری، بی‌اختیاری ادرار و مدفوع و مشکلات گوارشی مانند یبوست و اسهال است.
  • اختلالات خواب که شامل بی‌خوابی، آپنه خواب، اختلال در چرخه خواب و سندرم پای بی‌قرار است.
  • مشکلات روانی و عاطفی که شامل اضطراب، افسردگی، کاهش تمرکز، پرخاشگری و توهم است.
  • اختلالات بینایی که شامل کاهش بینایی، خشکی چشم، حساسیت به نور و دوبینی می‌شود.

تشخیص سکته مغزی

در هنگام سکته مغزی، زمانی که بیمار به بیمارستان مراجعه می‌کند، روند تشخیص و درمان با سرعت زیادی انجام می‌شود. تیم اورژانس ابتدا تلاش می‌کند تا نوع سکته مغزی را مشخص کند. در ادامه، به‌سرعت سی‌تی‌اسکن (CT) یا سایر آزمایش‌های تصویربرداری انجام می‌شود. متخصصان همچنین باید سایر علل احتمالی بروز علائم، مانند تومور مغزی یا واکنش دارویی، را رد کنند.

برخی از آزمایشاتی که ممکن است برای تشخیص سکته مغزی انجام شوند عبارتند از:

  • معاینه فیزیکی به منظور بررسی ضربان قلب، فشار خون و علائم بالینی دیگر
  • آزمایش خون با هدف ارزیابی سرعت لخته شدن خون و میزان قند خون برای شناسایی هرگونه ناهنجاری
  • سی‌تی‌اسکن (CT) برای بررسی خونریزی در مغز، سکته مغزی ایسکمیک، تومورها یا سایر مشکلات مغزی
  • ام‌آر‌آی (MRI) برای ایجاد تصاویری دقیق از مغز به منظور تشخیص بافت آسیب‌دیده ناشی از سکته مغزی ایسکمیک یا خونریزی مغزی
  • سونوگرافی کاروتید که در آن از امواج صوتی برای تهیه تصاویر دقیق از داخل شریان‌های کاروتید در گردن استفاده می‌شود و می‌تواند تجمع رسوبات چربی (پلاک) و جریان خون در این شریان‌ها را نشان دهد.

آیا سکته مغزی خوب میشود؟

یکی از سوالات پرتکرار که توسط خانواده و اطرافیان بیماران پرسیده می‌شود این است که ایا سکته مغزی خوب میشود یا خیر؟ در پاسخ باید گفت که بله، بیماری سکته مغزی قابل درمان است؛ اما میزان بهبودی و مدت زمان درمان، کاملا به شرایط بیمار، نوع و شدت سکته مغزی و اقداماتی بستگی دارد که انجام داده است.

فیزیوتراپی و توانبخشی سکته مغزی از جمله اقداماتی است که به بیماران کمک می‌کند تا بتوانند به بالاترین سطح بهبودی برسند و به زندگی عادی خود بازگردند.

امید به زندگی و تلاش بیمار و اقداماتی که توسط پزشک و فیزیوتراپیست انجام می‌شود، نقش مهمی در درمان بیماران مبتلا به سکته مغزی دارد.

روش‌های درمان سکته مغزی

اگر دچار سکته مغزی شده‌اید، نوع درمان به نوع سکته بستگی دارد. به طور کلی، اقدامات درمانی که معمولا در ۲۴ ساعت نخست پس از سکته انجام می‌شوند، شامل موارد زیر هستند:

  • درمان دارویی برای از بین بردن لخته‌های خون در مغز (ترومبولیز)
  • جراحی برای برداشتن لخته خون (ترومبکتومی) یا تخلیه مایع از مغز
  • روشی برای توقف افزایش فشار در داخل جمجمه یا مغز

در صورت بروز سکته مغزی ایسکمیک، پزشکان تلاش می‌کنند لخته خونی را که عامل سکته است، از بین ببرند. این کار از طریق تجویز داروهای ترومبولیتیک و یا جراحی (معمولا ترومبکتومی مکانیکی) انجام می‌شود. پزشک همچنین ممکن است داروهایی برای مدیریت فشار خون تجویز کند.

در سکته مغزی هموراژیک، پزشکان تمرکز خود را بر کنترل خونریزی قرار می‌دهند. برای جلوگیری از خونریزی در مغز و مدیریت فشار خون داروهایی تجویز می‌کنند. همچنین ممکن است برای کاهش فشار داخل جمجمه‌ای در اطراف مغز به جراحی نیاز باشد.

داروهای سکته مغزی
داروهای سکته مغزی

توانبخشی بیماران سکته مغزی

توانبخشی پس از سکته مغزی بخش مهمی از روند درمان است که به مغز و بدن کمک می‌کند تا با تغییرات ناشی از سکته سازگار شوند. در این مرحله، بیماران ممکن است نیاز داشته باشند مهارت‌های از دست‌رفته را بازیابند یا روش‌هایی برای کنار آمدن با ناتوانی‌های جدید بیاموزند.

مهم‌ترین روش‌های توانبخشی سکته مغزی عبارت‌اند از:

  • فیزیوتراپی
  • کاردرمانی
  • گفتاردرمانی
  • تحریک الکتریکی مغز (tDCS)
  • تحریک مغناطیسی مغز (rTMS)

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین روش‌های توانبخشی پس از سکته مغزی است که با هدف کاهش ناتوانی و بهبود حرکت انجام می‌شود. این روش درمانی به بیماران کمک می‌کند تا قدرت، تحرک، تعادل و هماهنگی اعضای بدن خود را بازیابی کنند.

فیزیوتراپی فشرده در مراحل اولیه پس از سکته مغزی می‌تواند میزان مرگ‌ومیر را کاهش داده و از بروز عوارض جدی پیشگیری کند. بیمارانی که به‌طور مستمر تحت درمان حرفه‌ای قرار می‌گیرند، معمولا روند بهبودی سریع‌تری را تجربه می‌کنند.

برخی از مهم‌ترین روش‌های فیزیوتراپی برای بیماران سکته مغزی عبارت‌اند از:

  • تمرین‌ها و حرکات ورزشی با هدف افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری عضلات
  • بیوفیدبک با هدف آگاهی‌بخشی به بیمار درباره عملکرد عضلات و بهبود کنترل حرکتی
  • توانبخشی سکته مغزی با واقعیت مجازی (VR) با هدف شبیه‌سازی محیط‌های تعاملی برای بهبود توانایی‌های حرکتی
  • توانبخشی رباتیک به منظور استفاده از دستگاه‌های پیشرفته برای کمک به حرکت و بازآموزی عضلات
فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی
فیزیوتراپی بیماران سکته مغزی

کاردرمانی

کاردرمانی می‌تواند به افراد مبتلا به سکته مغزی کمک کند تا عملکرد خود را بازیابند و روش‌های جدیدی برای انجام فعالیت‌های روزمره بیاموزند. مداخلات کاردرمانی بر بهبود عملکرد شناختی، حرکتی، بینایی و همچنین افزایش توانایی فرد در مشارکت‌های شغلی و اجتماعی تمرکز دارد.

درواقع کاردرمانی بیماران سکته مغزی با این هدف انجام می‌شود تا بیمار بتواند زندگی مستقل‌تری داشته باشد. این فرایند شامل تمریناتی برای انجام کارهایی مانند بلند شدن از رختخواب، شستن دست و صورت، حمام کردن و سایر فعالیت‌های ضروری زندگی روزمره است.

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی پس از سکته مغزی با هدف بازیابی یا بهبود توانایی‌های زبانی، گفتاری و کنترل ماهیچه‌هایی که در صحبت کردن، تنفس، خوردن و بلعیدن نقش دارند، انجام می‌شود. این روش ترکیبی از تمرینات فیزیکی و شناختی است که به تقویت گفتار، حافظه و مهارت‌های ارتباطی کمک می‌کند. درمان معمولا با تمرینات ساده‌ای برای بهبود حرکت زبان، دهان و تارهای صوتی هنگام صحبت کردن آغاز می‌شود.

از طریق این تمرینات، بیماران یاد می‌گیرند جملات طولانی و پیچیده را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنند. همچنین تکنیک‌های خاصی برای کمک به بیمارانی که در یافتن کلمات دچار مشکل هستند یا نمی‌توانند به‌وضوح صحبت کنند، به کار گرفته می‌شود. علاوه بر این، فناوری نقش مهمی در گفتاردرمانی دارد و استفاده از برنامه‌ها و بازی‌های آموزشی برای بهبود مهارت‌های گفتاری توصیه می‌شود.

تحریک الکتریکی مغز

تحریک جریان مستقیم ترانس‌کرانیال (tDCS) یک روش غیرتهاجمی برای تحریک الکتریکی مغز است که به دلیل نقش بالقوه آن در توان‌بخشی سکته مغزی مورد توجه قرار گرفته است. این روش شامل انتقال جریان مستقیم با شدت کم (معمولا ۱ تا ۲ میلی‌آمپر) از طریق الکترودهایی است که روی پوست سر قرار می‌گیرند. tDCS با تعدیل تحریک‌پذیری قشر مغز، انعطاف‌پذیری عصبی را افزایش داده و روند بهبودی را تسهیل می‌کند.

برای بهبود عملکرد حرکتی با tDCS، این روش معمولا بر روی قشر حرکتی اولیه (M1) اعمال می‌شود تا یادگیری حرکتی را تقویت کرده و به بازیابی عملکرد اندام‌های فوقانی و تحتانی کمک کند. در حوزه توان‌بخشی گفتاری، تحریک این نواحی، به‌ویژه در بخش‌های بروکا یا ورنیکه، می‌تواند پردازش زبان را در افراد مبتلا به آفازی پس از سکته مغزی بهبود بخشد. علاه بر این، این روش در توان‌بخشی شناختی نویدبخش بوده و می‌تواند نقایص توجه، حافظه و عملکرد اجرایی را کاهش دهد.

تحریک مغاطیسی مغز

تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS یکی از جدیدترین و موثرترین مدالیته‌های درمان بیماران سکته مغزی است. تحریک مغناطیسی مغز، درمانی کاملا ایمن و غیرتهاجمی برای توانبخشی پس از سکته مغزی به شمار می‌رود. در این روش با اعمال امواج الکترومغناطیسی بر شبکه‌ها و ساختارهای آسیب دیده، بهبود چشمگیری در وضعیت بیمار ایجاد می‌شود.

rTMS عملی سرپایی است که نیاز به بستری شدن یا بیهوشی ندارد، بیمار به خوبی آن را تحمل می‌کند و معمولا با هیچ عوارض جانبی نیز روبه‌رو نمی‌شود. این روش درمانی معمولا در جلسات تقریبا ۴۰ دقیقه‌ای، هر هفته ۵ روز به مدت ۴ تا ۶ هفته انجام می‌شود. البته تعداد جلسه‌ها به پاسخ بیمار به درمان بستگی دارد.

مدت زمان توانبخشی و طول درمان سکته مغزی

مدت زمان توان‌بخشی و روند درمان سکته مغزی به شدت و گستردگی آسیب‌های وارد شده بستگی دارد. برخی بیماران به سرعت بهبود می‌یابند، در حالی که برخی دیگر به ماه‌ها یا حتی سال‌ها فیزیوتراپی و توان‌بخشی نیاز دارند.

بخش عمده بازیابی توانایی‌های حرکتی و عملکردی در سه ماه نخست پس از سکته مغزی رخ می‌دهد. با این حال، بسیاری از بیماران با پیگیری درمان‌های توان‌بخشی و رعایت توصیه‌های پزشکی، تا یک سال پس از سکته همچنان پیشرفت‌هایی در انجام فعالیت‌های روزمره تجربه می‌کنند. پس از این دوره، سرعت بهبودی کاهش می‌یابد، اما معمولاً روند بازیابی، هرچند کندتر، برای مدت طولانی ادامه پیدا می‌کند.

سکته مغزی در سالمندان
سکته مغزی در سالمندان

کمک‌های اولیه در سکته مغزی

اگر شما یا فردی دیگر دچار سکته مغزی شدید، اولین اقدام ضروری تماس فوری با اورژانس پزشکی است. در صورت نیاز، می‌توانید کمک‌های اولیه مانند احیای قلبی ریوی (CPR) را انجام دهید. درمان سریع می‌تواند خطر مرگ یا ناتوانی طولانی‌مدت را کاهش دهد.

اقدامات ضروری هنگام سکته مغزی قبل از رسیدن اورژانس عبارتند از:

  • قرار دادن فرد در موقعیت ایمن: اگر از فردی که دچار سکته مغزی شده مراقبت می‌کنید، اطمینان حاصل کنید که در موقعیتی امن و راحت قرار دارد. در صورت استفراغ، او را به پهلو بخوابانید و سر را کمی بالا آورده و حمایت کنید.
  • بررسی تنفس: اگر فرد نفس نمی‌کشد، فورا فشرده‌سازی قفسه سینه (CPR) را آغاز کنید. در صورت وجود مشکل در تنفس، لباس‌های تنگ مانند کراوات یا روسری را شل کنید.
  • کنترل خونریزی: اگر فرد بر اثر افتادن دچار خونریزی شده است، با استفاده از یک پارچه تمیز به زخم فشار وارد کنید.
  • مشاهده دقیق تغییرات وضعیت: علائم و زمان دقیق شروع آن‌ها را به‌دقت بررسی کنید و آماده باشید تا این اطلاعات را به اپراتور اورژانس ارائه دهید. اگر فرد بر اثر افتادن دچار ضربه به سر شده، حتما آن را گزارش دهید.
  • برقراری ارتباط آرام و اطمینان‌بخش: با فرد بیمار با آرامش صحبت کنید تا از استرس و اضطراب او کاسته شود.
  • جلوگیری از خفگی: از دادن هرگونه غذا یا نوشیدنی خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث خفگی شود.

پیشگیری از سکته مغزی

می‌توانید با اتخاذ اقدامات پیشگیرانه، خطر سکته مغزی را کاهش دهید. شناخت عوامل خطر و پایبندی به یک سبک زندگی سالم نقش مهمی در پیشگیری از سکته دارد. اگر قبلا سکته مغزی داشته‌اید، رعایت این اقدامات می‌تواند از بروز مجدد آن جلوگیری کند. همچنین، در صورت تجربه حمله ایسکمیک گذرا (TIA)، این اقدامات به کاهش خطر سکته مغزی در آینده کمک خواهند کرد.

بسیاری از راهکارهای پیشگیری از سکته مغزی مشابه راهکارهای پیشگیری از بیماری‌های قلبی هستند. به طور کلی، توصیه‌های مربوط به سبک زندگی سالم شامل موارد زیر است:

  • کنترل فشار خون بالا
  • کاهش میزان کلسترول و چربی اشباع‌شده در رژیم غذایی
  • ترک کردن سیگار
  • حفظ وزن در محدوده ایده‌آل
  • افزایش مصرف میوه و سبزیجات
  • انجام ورزش روزانه
  • عدم نوشیدن الکل
  • درمان آپنه انسدادی خواب (در صورت ابتلا)
  • خودداری از مصرف خودسرانه دارو

سوالات متداول درباره سکته مغزی

برخی از سوالات پرتکرار که در مورد بیماری سکته مغزی پرسیده می‌شود را به صورت کوتاه پاسخ می‌دهیم.

۱. آیا سکته مغزی خوب می‌شود؟

بله، با استفاده از روش‌های درمانی مختلف و با توجه به وضعیت بیمار و سایر موارد، بیماری سکته مغزی قابل درمان است.

۲. طول عمر بیمار بعد از سکته مغزی چقدر است؟

طول عمر در بیماران سکته مغزی به عوامل مختلفی از جمله سن، شدت علائم و عوارض، نوع سکته‌مغزی و علت اصلی آن و سایر موارد بستگی دارد.

۳. استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست؟

استفراغ بعد از سکته مغزی می‌تواند نشانه‌ای از یک سکته مغزی دیگر باشد که البته این مورد بسیار نادر است. اما به همین دلیل باید استفراغ را یک حالت اورژانسی در نظر گرفت.

۴. علت گریه بیمار سکته مغزی چیست؟

در بیماران سکته مغزی، افسرگی و اضطراب شیوع فراوان دارد. بنابراین حتما برنامه درمانی مناسب برای افزایش امید به زندگی برای مبتلایان به سکته مغزی باید در نظر گرفته شود.

۵. آیا سکته مغزی باعث مرگ می‌شود؟

با توجه به گزارشات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (سازمان CDC)، بیماری سکته مغزی سومین عامل مرگ در زنان و پنجمین عامل مرگ در مردان به‌حساب می‌آید.

۶. بهترین زمان برای شروع فیزیوتراپی چه موقع است؟

تمرین‌های فیزیوتراپی باید با توجه به شرایط بیمار و یک تا دو روز پس از بستری شدن او در بیمارستان آغاز شود و پس از مرخص شدن نیز، همچنان ادامه پیدا کند.

۷. چند بار سکته مغزی باعث مرگ می‌شود؟

احتمال مرگ بر اثر سکته مغزی به شدت، نوع و تعداد دفعات آن بستگی دارد، اما حتی یک بار سکته مغزی شدید می‌تواند کشنده باشد.

۸. فرق سکته مغزی و خون‌ریزی مغزی چیست؟

سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به بخشی از مغز مختل شود، در حالی که خونریزی مغزی نوعی سکته مغزی است که به دلیل پارگی رگ‌های خونی و نشت خون در بافت مغز اتفاق می‌افتد.

۹. آیا سکته مغزی خفیف خوب می‌شود؟

بله، سکته مغزی خفیف (یا TIA) معمولا بهبود می‌یابد، اما می‌تواند نشانه‌ای از خطر سکته مغزی شدید در آینده باشد و نیاز به پیگیری پزشکی دارد.

۱۰. فرق بین سکته قلبی و سکته مغزی چیست؟

سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخشی از عضله قلب مسدود شود، در حالی که سکته مغزی به دلیل اختلال در خون‌رسانی به مغز اتفاق می‌افتد. سکته قلبی معمولا به علت گرفتگی عروق کرونر است، اما سکته مغزی می‌تواند ناشی از انسداد یا پارگی رگ‌های مغزی باشد.

۴.۵/۵ - (۲۹ امتیاز)

نوشته های مشابه

‫۲۰۸ دیدگاه ها

  1. سلام من مادرم چند ماه سکته مغزی کرده ۲۵روز بیمارستان بستری بود الان ۴ماه گذشته سمت چپ بی حس بود حرفم زیاد نمتونست بزنه چند شب پیش یک حالتی مثل تشنج بهش دست داد بعد اون حرف زدن بهتر شد ولی خیلی با خودش حرف میزنه علتش چیه

    1. سلام
      شرایط کامل نیاز به بررسی دارد.
      اما درمجموع ایشان باید از خدمات توانبخشی که شامل فیزیوتراپی و کاردرمانی و گفتاردرمانی می باشد به صورت مستمر استفاده کنند و هر چه منظم تر و مستمرتر انجام شود نتایج بهتری حاصل می شود.
      در صورت نیاز اطلاعات را بفرمایید تا با شما تماس گرفته شود.

  2. مادر من ۸۳ ساله ودیابت دارد حدود بیست روز پیش سکته مغزی کرد اولش که ما تحویل ای سی یو دادییم فقط یکطرف بدنش بی حس بود و خوب حرف نمی زد ولی بعد از سه چهار روز که رفتم ملاقاتش هر چی تکانش دادم وصداش کردم دیگه بلند نشد پرستارش گفت دیشب نا ارلمی میکرد بهش ارام بخش دادییم بخوره که بخوابه بعدش من اخر شبش دوباره تلفن زدم گفتن هنوز خوابه ورفته توکما حدود ده روز فقط تو کما بود حالا هم که سه چهارروزه از کما اومده بیرون فقط الکی چشماشو بازمیکنه وسرشو تمات میده وگاهی انگشتاشو ولی معلومه الکیه و هوشیاریش دست خودش نیست جواب مارو نمیده حرف نمیزنه میگن سطح هوشیاریش بین ۸ تا ۹ هست میخواستم بدانم ایا اصلا همچین چیزی امکان داره مریض را ما فقط با یکطرف فلج بودن بدن تحویل ای سی یو بیمارستان دادییم بعدش بره توکما اونجا ؟بعدش وقتی ازشون پرسیدم قرص ارام بخش چی بودع میگن دوز اون زیاد نبوده پس مال اون نیست که یکدفعه رفته اونجا توکما میخواستم بدانم به نظر شما راست میگن؟بعدش در اخر حالا که مادرم اینطوری شده و فقط چشماشو بازوبسته میکنه ولی هیچی درک واحساس و حافظه نداره چه کار باید بکنیم؟

    1. سلام

      بعد از سکته علایم در افراد بسته به میران و شدت آسیب متفاوت است. شرایط پزشکی مادر خیلی مهمه و دکتر ایشون بهتر می توانند نظر دهند.

  3. سلام. پدر من ۱.۵ سکته مغزی کردن و از ناحیه هیپوتالاموس و ساقه مغزی آسیب دیدم. بدن دردای خیلی شدید از ناحیه کمر و پا دارند.دکترشون گفتن باید صبوری کنن این یعنی چی؟ ما توشهرستانیم متاسفانه متخصص مغر و اعصاب نیست اگر لطف کنین راهنمایی کنین

  4. سلام
    بیمار آلزایمری، سکته مغزی کرده است و طرف راست از کار افتاده و تکلم، بلع بسیار مشکل و عدم دفع مدفوع دارد .
    قلب ۳۰% عملکرد دارد آیا بهبودی حاصل خواهد شد؟

    1. سلام
      اگر علایم حیاتی و هوشیاری نرمال و ثابت باشد برای بهبود حرکات و عدم دفع فیزیوتراپی و برای تکلم و بلع گفتار درمانی انجام شود ولی با توجه به بیماری الزایمر پیشرفت به میزان توانایی همکاری بیمار با درمانگر بستگی دارد .
      پاسخگوی شما فیزیوتراپیست حیدری

  5. من ۴ روز پیش سمت راست سرم سردرد شدیدی داشت و بعد اون روز قفسه سینم درد کرد دست راستم و گردنمم همینطور و سرم گیج میرفت خیلی خسته بودم و موقع حرف زدن بعضی وقتا لکنت میگفرفتم سرمم سمت راستش یه نقاط خواستی درد میکنه ولی زود خوب میشه چشمامم ضعیف شدن قبلا خیلی خوب میدیدم یهو اضافه وزنم گرفتم همچیم یهو یادم میره ولی دوباره یادم میاد فشارمم میوفته

  6. سلام .بیمار ما سکته مغزی خیلی شدیدی کرده و چند روز هست که چشمش رو باز نمیکنه و از ته گلو فقط حرف میزنه یه طرف بدن و مغزش از کار افتاده و اون طرف دیگ بدنش غیر ارادی شده ضریب هوشیش رو ۸ هست . چسبندگی ریه داره .سرطان داره قلبش قبلا بین ۲۰ تا ۲۵ درصد میزد بعد از سکته ۱۵ درصد میزد و الان رسیده به ۲۲ . و خونریزی مغزی هم داشته صدا رو میشنوه و همرو میشناسه و باهاش ک حرف میزنن وقتی دستشون رو میزارن تو دستش دستش واکنش نشون میده یا گردنش و الان هم اشک از چشمش اومد . نظر شما چیه

    1. سلام
      بیمار باید به سطح هوشیاری مناسب برسد و علایم‌ حیاتی‌ ثابت‌ شود، و آن زمان برای‌ بهبود‌ حرکات اندام‌ها‌ می شود با فیزیو‌تراپی و‌ کاردرمانی شرایط را بهبود داد .
      پاسخگوی شما فیزیوتراپیست حیدری

  7. سلام همسرم ۴۳ ساله هستن سال ۹۸ سکته مغزی کرد و سمت چپ بدنش از کار افتاد با فیزیوتراپی راش انداختیم ولی بخاطر نخوردن داروهاش و لجبازی کردن بعد یکسال دوباره سکته کرد و دوباره سمت چپ از کار افتاد اینبار چشمشم دیگه بینایی کناررو از دست داد یعنی سمت چپشو نمیتونه ببینه مگه اینکه کامل برگرده ..سکته دوم با فیزیوتراپی درحدی راه افتاد ک فقط از دیوار میگیره پاشو میکشه الان چند ساله درهمین وضعیته و هیچ تغییری نکرده و ب علت خوب نبودن وضعیت مالی نتونستیم فیزیوتراپی رو ادامه بدیم بی زحمت راهنماییم کنیدتا کی همینطوری میمونه و خودشم هیچ همکاری برای ورزش نداره دیگه منو پسرم روحیه مونو از دست دادیم واقعا خسته شدیم لطفا اگه راهی چیزی دارید پیش پامون بذارید ممنونم

    1. سلام وقت بخیر
      با گذشت زمان تغییری در قدرت عضلات صورت نمیگیرد. باید حتما تمرینات و اقدامات فیزیوتراپی و کاردرمانی رو به صورت مداوم انجام دهند تا عضلات قوی تر شوند.
      پاسخگوی شما کاردرمانگر خالو

  8. سلام خسته نباشید بنده سال ۹۹عمل دیسک کمر انجام دادم ولی متأسفانه بعد عمل سکته مغزی کردم و الآنم قادر به حرکت نیستم و نصف بدنم فلج شده فیزیو تراپی در منزل انجام دادم بیشتر از یک سال ولی دست چپم کامل باز نمیشه و پای چپم هم ارزش داره موقع نشستن و فعالیت در ضمن سل مغزی هم داشتم که به لطف خدا ومصرف یک سال دارو بهبود پیدا کردم حالا به نظرتون چکار کنم زود تر بتونم فعالیت های خودمو بیشتر کنم خسته شدم بخدا خانوادمونم اذیتن ۳تا بچه کوچک و خانم مریض موندم چکار کنم ممنون از شما بزرگواران

    1. سلام وقت بخیر
      بهتر است که در کلینیک ارزیابی شوید و در کنار فیزیوتراپی تمرینات توانبخشی و کاردرمانی هم انجام دهید. باید حتما تمرینات دست که در کاردرمانی انجام میشود تمرین شود تا به مرور قدرتش بهتر شود.

  9. سلام
    مادر من ۶۷ سالشونه یک سال و دوماه هست ک سکته مغزی کردن و خونریزی مغزی در حد جراحی نبوده و با دارو خوب شدن ولی قسمت راست بدنشون بی حس شد ه بود با فیزیوتراپی و دارو راه میرن با عصا، ولی دست راستشونو خوب نمیتونن حرکت بدن و همیشه میترسن‌بدون‌عصا راه برن‌زمین‌بخورن و تعادلشونو‌نمیتونن حفط کنن ،آیا بهبود پیدا میکنه این‌وضعیتشون؟چکار کنیم ک بتونن تعادلشونو حفظ کنن و حرکات اصافه ی دستشون کمتر بشه ممنون میشم‌راهنمایی بفرمایید

    1. سلام وقت بخیر
      باید حتما در کنار اقدامات فیزیوتراپی تمرینات کاردرمانی که شامل تمرینات دست، تمرینات تعادلی، تمرینات راه رفتن هست براشون انجام شود.
      پاسخگوی شما کاردرمانگر خالو

  10. سلام من چند وقت پیش تپش قلب شدید گرفتم الان هم سردرد های ناگهانی و سرگیجه شدید دارم بطوری ک شبا موقع خواب احساس بالا پایین شدن میکنم ایا این نشانه سکته مغزی هست؟ من حملات پنیک رو هم تجربه کردم به همین خاطر تپش قلب گرفته بودم همین الان که دراز کشیدم هم همان حس بالا پایین شدن و سرگیجه را الرم لطفا به من بگید چیکار باید بکنم؟

    1. سلام وقتتون بخیر
      باید ارزیابی های دقیق تر توسط پزشک مغزواعصاب و تصویربرداری از جمله MRI صورت بگیرد تا علائم بررسی شود.

  11. سلام پدرم دو ماه پیش سکته مغزی خفیف کردند و تا الان شرایط بهبودشون این طور شده که دستشو تا آرنج در همه جهت تکان میده و خودشون به تنهایی بدون عصا راه می‌روند فقط از زانو به پایین رو به عقب نمی ره پاشون و انگشتان پاشون رو تکان نمیدهن مگر اینکه تحریک بشه تکون میخوره و تکلمشون بدون مشکل هست و بی اختیاری ادرار هم اصلا نداشتن سوالم این هست که امیدی به این هست که انگشتان دست و پاشون رو تکان بدهند و مچ دست و پا خوب شود و عکس از مغز و سی تی اسکن مغز و و دستانشون سالم بود و موقع ورزش هم سوزن سوزن میشود انگشتان دست و پاشون

    1. سلام وقتتون بخیر
      معمولا حرکات ظریف مثل حرکات انگشتان و حرکات مچ دست و پا سخت به دست می ایند ولی با تمرین درمانی همراه با فیزیوتراپی با توجه به اینکه فقط دوماه گذشته امکان برگشت هست و برای بررسی دقیق تر و تعیین روند درمان برای افزایش سرعت بهبودی، ارزیابی حضوری نیاز است.

    2. سلام وقتتون بخیر
      معمولا حرکات ظریف مثل حرکات انگشتان و حرکات مچ دست و پا سخت به دست می ایند ولی با تمرین درمانی همراه با فیزیوتراپی با توجه به اینکه فقط دوماه گذشته امکان برگشت هست و برای بررسی دقیق تر و چگونگی روند درمان برای افزایش سرعت بهبودی، نیاز به ارزیابی و معاینه حضوری می باشد.
      پاسخگوی شما فیزیوتراپیست فلاح فر

  12. سلام. مادر من ۷۰ سال سن دارن و حدود ۲۰ روز پیش با علائم اختلال در تکلم و تعادل به بیمارستان منتقل شدن و بعد از دو روز به بخش icu. بدلیل اینکه بلعشون دوباره مشکل شده بود لوله ng براشون گذاشتن‌. هوشیاریشون تا ۹ پایین اومد اما بعد از ۱۰ از icu به بخش منتقل شدن. و یک هفته هم در بخش بودن و به تازگی مرخص شدن. البته بعد از ۲ روز که در بخش بودن لوله ng رو هم برداشتن‌. در ابتدا سمت راست بدنشون کاملا بی حرکت بود اما حس داشتن‌. الان پای راست رو اندکی تکون میدن و حتی زانو رو هم کمی خم می‌کنند. دستشون رو نمی تونن حرکت بدن اما در زمانی که خواب هستن و خمیازه میکشن یا میخوان بیدار بشن دستشون رو تا حد نسبتا زیادی بالا میارن. که البته غیر ارادی هست. دکترشون تشخیص سکته در ساقه مغز رو دادن البته سی تی اسکن و mri چیزی رو نشون نداد. حالا با این اوصاف میخواستم بدونم امکان بهبودی از لحاظ حرکتی برای مادر من وجود داره؟؟ و اینکه باید چه کاری برای ایشون انجام بدیم. ممنون میشم راهنمایی بفرمایید. لازم به ذکر هست که تکلمشون هم هرچند که مثل اول نیست اما نسبتا میتونن خوب صحبت کنن. با تشکر

    1. با سلام خدمت شما
      ارزیابی های دقیق تری باید صورت گیرد اما چیزی که مهم است این است که باید هرچه زودتر اقدامات توانبخشی از جمله فیزیوتراپی و کاردرمانی برای ایشان شروع شود تا به نتایج دلخواه برسیم.
      توانبخشی ممکن است زمان بر باشد اما به مرور بهتر میشوند.
      برای تکلم هم باید ارزیابی های گفتاردرمانی انجام شود که حتما میتواند برایشان موثر باشد.

  13. سلام .همسرمن دی ماه ۹۹سکته مغزی کردن که بعد ازیکهفته که در ای سی یو بودن و داروهای رقیق کننده بهشون تزریق میشد چون لخته بین سه راهی یکی از رگ های مغزشون گیرکرده بود و لخته رو با دارو خشک کردن.بعد از یک هفته که ازبیمارستان اومدن خونه.راه رفتن دچار مشکل بودن و بلع غذا هم مشکل داشتن تا اینکه بعد از چند وقت کم کم تمام این علائم ازبین رفت و خوب شدن .ولی بعد از فکرمیکنم ۴ ۵ ماه نصف بدنشون که بیحس شده بود کامل درد شدید دارن یکجور درد عصبی با سوزش که با گاباپنتین پرگابالین اصلا این درد ساکت نمیشه وازبین نمیره.ابن دردطاقت فرسا نزدیک ۲ سال باهاشون هست و طاقتشون طاق شده .قرص زولپیدم پارسال که خوردن که خوابشون ببره از درد شدید تا درد و نفهمن بعد گفتن که درد خییلی ساکت شده و خیلی حالشون بهتره حتی میتونه بره بیرون راه بره و الان متاسفانه با قرص زولپیدم کمی از دردشون فقط برای چند ساعت کمتر میشه و روزی شاید ۴ تا زولپیدم میخورن تاثیر خواب اوری دیگه انچنان نداره فقط برای درد میخورن .داروهایی که مصرف میکنه همسرم آسپرین .آتوراستاتین.گابا پنتین کلی در روز دارو میخورن فقط برای اینکه درد ساکت بشه ولی بی فایده هست.آیا به خاطر غلظت خون هست ؟چندتا دکتررفتیم ولی هیچ فایده ای نداشته. با درمان tms که فرمودیدایا خوب میشن یا دارویی هست که نصرف کنن و خوب بشن .لطفا راهنمایی کنیدچون واقعا ۲سال از درد شدید دیگه بریدن و حتی مرگشون رو از خدا میخوان.ممنونم ازشما

    1. با سلام خدمت شما
      درد شدید ممکن است بخاطر بیش حسی مفاصل و عضلات باشد. باید ارزیابی های دقیق تری صورت بگیرد. اگر منشا درد، عضلات و مفاصل باشد تمرینات و اقدامات فیزیوتراپی و کاردرمانی میتواند خیلی از دردهارو کم کند.
      اگر از مغز فرمان درد باشد می توان با tdcs سرکوب کرد.

  14. سلام
    مادر بزرگم با۷۶ سال
    ۳ روز پیش سکته‌ کرد.
    علائم خیلی شدیدی نداشت. سریع با آمبولانس بیمارستان بردیم.
    ۴۸ ساعت گذشته به صورت اورژانسی تصمیم به جراحی گرفتن قسمتی از مغز آسیب دیده و جمجمه را برداشتن .
    بعد عمل تصمیم گرفتن بیمار را در شرایط خواب مصنوعی نگه دارن ضریب هوشی او الان ۹ هست
    احتمال زنده بودنش هست ؟ در کل اگر هم امیدی باشد چند درصده و چند ماه طول میکشه
    دانستن این اطلاعات برای ادامه دادن شغل من خیلی مؤثره باید برای دورکاری در منزل و مراقبت از مادر بزرگم و یا حضور در محل کار با درآمد بیشتر حداکثر ۱۰ روز تصمیم بگیرم مادر بزرگم تنها فرد زنده و حامی من است من هستم و او هست و خدایمان
    لطفا با توجه به تجربه مشورت دهید. تنتون سالم باشه و زندگیتون کنار خانواده آروم باشه

    1. سلام
      در مورد شرایط کلی از پزشک ایشون باید بپرسید و به شما اطلاغات بدهند. در کنار درمان ها باید از توانبخشی هم کمک بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا